Jak zrobić olejek lawendowy? Prosty przepis krok po kroku

Domowy olejek lawendowy przygotujesz jako macerat – suszone kwiaty zalej olejem bazowym i odstaw na 4–6 tygodni. Nie pomyl go z olejkiem eterycznym, który powstaje podczas destylacji parą wodną. Sprawdź, jak zrobić bezpieczny preparat ze świeżej albo suszonej lawendy.

Olejek lawendowy czy macerat lawendowy?

Produkt dostępny w drogerii jako olejek eteryczny lawendowy powstaje głównie z kwiatów lawendy lekarskiej przez destylację parą wodną. W warunkach domowych trudno przeprowadzić ten proces, ponieważ wymaga specjalnej aparatury i dużej ilości surowca.

W domu przygotowuje się zwykle macerat lawendowy. To olej bazowy, w którym przez kilka tygodni moczą się kwiaty rośliny. Nośnik przejmuje część aromatycznych i pielęgnacyjnych składników lawendy, między innymi linalol, garbniki, flawonoidy oraz fitosterole.

Domowy macerat nie jest tym samym co czysty olejek eteryczny. Powstaje przez infuzję kwiatów w oleju bazowym, a nie przez destylację.

Jak przygotować lawendę do macerowania?

Najlepszym surowcem jest lawenda lekarska, nazywana też wąskolistną. Kwiatostany zbiera się w lipcu lub sierpniu, najlepiej na początku kwitnienia, podczas suchej i słonecznej pogody. Świeże łodygi można wykorzystać od razu, lecz zawarta w nich woda skraca trwałość gotowego preparatu.

Suszenie powinno odbywać się w cieniu, w przewiewnym miejscu, w temperaturze nie wyższej niż 35°C. Zbyt wilgotne kwiaty mogą spowodować fermentację, a nawet rozwój pleśni. Po wysuszeniu oddziel kwiaty od twardych szypułek i usuń zanieczyszczenia.

Przygotuj wcześniej wyparzony i całkowicie suchy słoik, sitko, gazę albo filtr do kawy oraz ciemną buteleczkę. Wilgoć w naczyniu działa na macerat niekorzystnie – nawet niewielka ilość może przyspieszyć jego zepsucie.

Jak zrobić olejek lawendowy krok po kroku?

Do wykonania domowego preparatu potrzebujesz kwiatów lawendy i oleju bazowego. Sprawdzi się olej migdałowy, jojoba, arganowy, lniany, winogronowy albo oliwa z oliwek. Oleje o delikatnym zapachu pozwalają lepiej zachować aromat rośliny.

Przepis z suszonej lawendy

Susz zajmujący około 3/4 wysokości słoika zapewnia wyraźny aromat, ale nie należy go ubijać zbyt mocno. Następnie zalej kwiaty olejem tak, aby wszystkie były całkowicie zanurzone:

1. Wyparz słoik o pojemności około 200 ml i dokładnie go osusz.
2. Wsyp do środka pokruszone, suche kwiaty lawendy.
3. Zalej roślinę wybranym olejem bazowym.
4. Szczelnie zakręć naczynie i ustaw je w nasłonecznionym miejscu.
5. Co kilka dni delikatnie potrząśnij słoikiem, aby przemieścić kwiaty.
6. Po 4–6 tygodniach przecedź zawartość przez gazę lub filtr do kawy.
7. Przelej klarowny macerat do ciemnej butelki i zamknij ją korkiem albo zakrętką.

Podczas macerowania obserwuj zawartość. Nieprzyjemny zapach, zmętnienie, pęcherzyki lub nalot oznaczają, że preparat należy wyrzucić. Po filtracji nie wkładaj do butelki wilgotnych kwiatów.

Wersja ze świeżych łodyg

Świeżą lawendę posiekaj na mniejsze części i luźno umieść w słoiku. Możesz lekko podgrzać około 200 ml oleju bazowego, ale nie doprowadzaj go do wrzenia. Ciepły płyn szybciej otoczy roślinę, jednak przed zamknięciem słoika musi całkowicie ostygnąć.

Po zalaniu wszystkie fragmenty powinny znajdować się pod powierzchnią oleju. Naczynie odstaw na kilka tygodni w ciemne lub umiarkowanie nasłonecznione miejsce, a następnie przecedź macerat przez gęste sitko i gazę. Świeży surowiec zawiera wodę, dlatego taki wariant wymaga większej kontroli niż wersja z suszem.

Jak przechowywać domowy preparat?

Gotowy macerat przelej do małej buteleczki z ciemnego szkła. Pojemnik z pipetą ułatwia dozowanie i ogranicza kontakt zawartości z powietrzem. Trzymaj go w chłodnym, zacienionym miejscu, z dala od kaloryfera i bezpośredniego słońca.

Olej lniany szybko jełczeje, dlatego wymaga szczególnie chłodnego przechowywania i krótszego czasu zużycia. Preparat z olejem jojoba lub migdałowym zwykle zachowuje świeżość dłużej. Zawsze sprawdź zapach i wygląd przed użyciem.

Do czego używać olejku lawendowego?

Macerat lawendowy nadaje się do masażu, pielęgnacji suchej skóry i jako składnik domowych balsamów. Olejek eteryczny wykorzystuje się z kolei w aromaterapii, kąpielach oraz kosmetykach, ale wymaga rozcieńczenia.

Pielęgnacja cery

Lawenda wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze, dlatego może wspierać pielęgnację cery trądzikowej, tłustej oraz mieszanej. Macerat można dodać do prostego olejku do twarzy albo wykorzystać jako składnik masażu. Przy aktywnych zmianach skórnych wykonaj próbę na małym obszarze.

Czystego olejku eterycznego nie nakładaj na twarz bez rozcieńczenia. W kosmetykach domowych nie przekraczaj stężenia 2%. Preparat może łagodzić podrażnienia po ukąszeniu owadów, lecz silne zaczerwienienie, pieczenie lub obrzęk wymagają natychmiastowego zmycia produktu.

Aromaterapia i relaks

Kilka kropli olejku eterycznego można zastosować w dyfuzorze albo kominku do aromaterapii. Lawendowy zapach pomaga ograniczyć napięcie i ułatwia wieczorne wyciszenie. Do kąpieli najpierw połącz olejek z olejem bazowym, ponieważ sam nie miesza się z wodą i może podrażniać skórę.

Suszone kwiaty w płóciennym woreczku możesz umieścić przy poduszce lub w szafie. Aromat sprawdza się także przy odświeżaniu tkanin i ogranicza obecność moli. Nie stosuj preparatu doustnie, chyba że na opakowaniu wyraźnie oznaczono go jako produkt spożywczy.

Włosy i skóra głowy

Macerat można wykorzystać do olejowania włosów, szczególnie przy suchej długości i podrażnionej skórze głowy. Olejek eteryczny bywa dodawany do szamponów, masek lub wcierek przy przetłuszczaniu i łupieżu. Mieszankę nakładaj przed myciem, a przy pierwszym użyciu wybierz małą ilość.

Domowy kosmetyk nie zastępuje leczenia chorób skóry. Jeśli łupież, egzema albo stan zapalny utrzymują się długo, potrzebna jest konsultacja dermatologiczna.